Cocaïne is een wit kristalachtig poeder. De werkzame stof is cocaïnehydrochloride. Andere benamingen in onder andere straattaal zijn ook wel coke, sos, sosa, charlie, blow, sneeuw of wit.
Het heeft een stimulerend en stemming verhogend effect. Het wordt gewonnen uit de bladeren van de cocaplant. De cocaplant is een bloeiende struik die voornamelijk groeit op een hoogte van vijfhonderd tot tweeduizend meter in het Andesgebergte in Zuid Amerika. De bekendste coca soorten zijn Erythroxylon coca en Erythroxylon novogranatense. In de bladeren zit maximaal één procent cocaïne.
Van cocaïnehydrochloride kan weer een 'base' gemaakt worden door toevoeging van bijvoorbeeld natriumbicarbonaat of ammonia. Dit product wordt gekookte coke (base), crack, free base, zuivere coke, schone coke, bori, rock of simpelweg wit genoemd.
Het gebruik van cocaïne komt al minstens vijfduizend jaar voor in de Andes gebergte. Het werd en wordt nog steeds gebruikt als middel tegen hoogteziekte, om vermoeidheid te verminderen, om honger tegen te gaan en als verdovingsmiddel bij operaties. De cocaplant was heilig voor de Inca’s en nog steeds worden de bladeren gekauwd door Zuid-Amerikanen.
Begin 1500 komen Europeanen voor het eerst in contact met coca. Het kauwen van coca raakt niet populair in Europa omdat de bladeren hun werking verloren tijdens het transport over de oceaan. Tegen 1850 wordt coca extract gebruikt bij keeloperaties. Verder zat er van 1886 tot 1901 cocaïne in Coca Cola.
In 1900 wordt de Nederlandsche Cocaïnefabriek opgericht. Hierdoor wordt Nederland marktleider in de productie van cocaïne. In 1928 wordt in Nederland de Opiumwet aangenomen. Deze wet verbiedt het niet-medisch gebruik van cocaïne. Het gevolg is dat de afzet van de NCF sterk afneemt. Het is echt waar; de allereerste flessen Coca-Cola bevatten ook cocaïne, wat inmiddels is vervangen door cafeine.
Eind jaren '70, begin jaren '80 wordt cocaïne in Nederland weer populair.
Cocaïne staat op lijst I van de Opiumwet en wordt beschouwd als een harddrug. Bezit, productie en handel zijn dus strafbaar.
Check het thema Drugs en de wet voor meer info.
Kauwen van cocabladeren
Bij kauwen van cocabladeren duurt het een tot twee uur voor de hoogste concentratie in het bloed is bereikt.
Cocaïne snuiven
De meest voorkomende manier van coke gebruik in Nederland is snuiven. Het cocaïnepoeder wordt in een 'lijntje' gelegd en via een snuifbuis, in de neus, opgesnoven. Vervolgens wordt de cocaïne opgenomen door de neusslijmvliezen. Vanuit het slijmvlies gaat de coke het bloed in waarmee het na ongeveer drie minuten uiteindelijk de hersenen bereikt. Op deze manier heeft coke vijftien tot dertig minuten effect.
Cocaïne spuiten
Wanneer (snuif)coke wordt gespoten in de bloedbaan komt het na veertien seconden aan in de hersenen. De werking is dan een tot twee minuten.
Snuif cocaïne roken (Plof)
Wanneer je (snuif) cocaïne rookt in een sigaret, dat wordt ook wel een ‘plofje’ genoemd, verbrandt het grootste gedeelte van de cocaïne. Snuifcocaïne kan dus eigenlijk niet worden gerookt. Bij de temperatuur waarbij cocaïne zou kunnen verdampen (197 graden Celsius) valt de snuifcocaïne uiteen en/of verbrand. Voordat het kan verdampen, is het al geen cocaïne meer. Heel soms wordt het ook wel eens gerookt. Een klein gedeelte van de coke komt dan via je longen in je bloed terecht. Dat geeft een kort en hevig effect, maar is dus eigenlijk ‘zonde’ van je coke.
Bij het roken van snuifcoke kunnen kleine deeltjes verbrande cocaïne in de luchtwegen en de longen terechtkomen. Ook andere stoffen die bij de verbranding vrijkomen, kunnen in je longen terechtkomen. Dat is schadelijk.
Crack (Basecoke) roken / Basen
De meeste cocaïne gaat dus bij roken verloren en slechts een gedeelte bereikt je longen. Om snuifcocaïne te kunnen roken wordt het wel omgezet in rookcoke, basecoke of crack. Dit is iets heel anders dan gewone cocaïne. Om het te maken wordt cocaïne vermengd met water en maagzout of ammoniak en dan gekookt. Bij het roken van base coke gaat het nog sneller. Binnen acht seconden bereikt het de hersenen. Deze vorm van gebruik heeft een flash die twintig seconden duurt. Meestal maken gebruikers gebruik van een zogenaamde basepijp. Crack dankt zijn naam aan het knetterende geluid dat bij verhitting van de basecoke ontstaat.
De werkingsduur van cocaïne hangt dus af van de gebruikswijze:
Een veilige dosis is er niet. Zeker is dat de risico’s toenemen naarmate je vaker en meer per keer gebruikt.
Het enige dat we aan kunnen geven is dat ‘wat gebruikelijk is’. Van 1 gram coke worden vaak 10 tot 15 en soms zelfs 20 lijntjes gemaakt. Veel gebruikers hebben op een avond genoeg aan een kwart tot halve gram. Hoeveel iemand snuift is zeer afhankelijk van zijn of haar ervaring. Het werkt ongeveer een half uur en de meeste gebruikers nemen over een hele avond meerdere lijntjes.
Cocaïne is vaak versneden met andere stoffen. Het kan zijn dat er schadelijke stoffen in je cocaïne zit. Je kunt cocaïne laten testen bij een van de testcentra in Nederland. Zij kunnen je ook meer vertellen over de verschillende versnijdingmiddelen en hun eventuele risico’s. Check het thema Drugs en testen voor meer info.
Lees ook de informatie over overdosering onder 'Risico's.
In wat voor stemming je bent, maar ook hoe je je voelt en de plek waar je een middel gebruikt kunnen invloed hebben op het effect dat cocaine op je zal hebben. Ook persoonlijke factoren spelen een rol. Ieder lichaam, ieder mens, maar ook iedere situatie is per slot van rekening anders.
Check Drugs, set en setting voor meer info.
Bij het gebruik van cocaïne voelen gebruikers zich meestal energieker, zelfverzekerder en ‘on top of the world’. Je kunt makkelijker praten en legt makkelijker contact met anderen. Je wordt creatiever en kunt beter nadenken. Cocaïne verhoogt de alertheid, stemming en het veroorzaakt een aangename euforie. Je wordt opgewekt en vrolijk en je voelt je helder van geest. Ook worden je hongergevoelens onderdrukt.
Bij lage dosis kan het erotisch stimulerend zijn. Bij vrouwen en tengere mensen kunnen de effecten en bijwerkingen sterker zijn.
Cocaïne is een stimulerend middel en heeft een bittere smaak.
Crack/ Bascoke
De effecten van crack zijn zeer vergelijkbaar met die van snuif coke, maar dan in het kwadraat dus een stuk intenser, heftiger en korter. Als het is uitgewerkt is de trek naar de volgende dosis onweerstaanbaar. Dit maakt het risico op controleverlies en verslaving zeer groot, dus dat je als snel meer en vaker gaat gebruiken dan je eigenlijk wilt.
Je kunt onder invloed van cocaïne over je eigen grenzen heen gaan omdat de cocaïne je vermoeidheid en slaap onderdrukt. Je spreekt dan je reserves aan en kunt dagen na gebruik oververmoeid en neerslachtig zijn. Hoe langer je hebt gebruikt, hoe langer deze gevoelens kunnen aanhouden.
Door cocaïne gebruik je extra energie. Tegelijkertijd remt cocaïne de eetlust. Hierdoor kan je weerstand verminderen en kan je gewicht verliezen.
Cocaïne heeft een sterke invloed op je hart en bloedvaten. Je bloedvaten vernauwen, je bloeddruk wordt hoger en je hartslag versneld. Dit geeft een zware belasting voor het hart en kan leiden tot hartritmestoornissen, hartinfarct, hoge bloeddruk en hersenbloeding.
Bij het spuiten en roken zijn deze risico’s er ook, maar deze gelden in sterkere mate.
Let op, cocaïne is vaak versneden. De coke kan versneden zijn met middelen die hun eigen en/of extra risico’s met zich mee brengen. Laat je cocaïne daarom testen! Check bij het thema Drugs en testen hoe en waar je dat kunt doen.
Overdosering
Door snuiven kan een overdosis optreden Bij spuiten en bij roken of basen van cocaïne is de kans hierop echter veel groter dan bij snuiven.
De oorzaken van een fataal lopende overdosis zijn:
Een overdosis kan zijn dat de cocaïne verkeerd valt, maar het ook betekenen dat je daadwerkelijk zoveel neemt dat je eraan overlijdt. Beiden zijn bij snuiven mogelijk.
Als de cocaïne verkeerd valt voel je je onrustig, angstig en achterdochtig. Soms kan deze achterdocht zo hevig worden dat het verandert in een complete waan. Je bent dan bijvoorbeeld bang om achtervolgd te worden. Een overdosis kan echter nog ernstiger verlopen en leiden tot hart- en ademhalingsproblemen met de dood tot gevolg. Bij spuiten kan de dood zeer snel intreden, reeds na enkele minuten. Ook bij roken en basen kan het snel gaan.
Of een dosis giftig of dodelijk wordt is afhankelijk van het individu. Sommige mensen blijven in leven na een aantal grammen, terwijl bij mensen die allergisch zijn voor cocaïne een kleine dosis al te veel kan zijn.
De lichamelijke conditie en eventuele ziekten die iemand heeft zijn hierbij natuurlijk ook van groot belang. Iemand met een hartafwijking of met een bloedvat defect in de hersenen loopt natuurlijk grote risico's. Ook de combinatie met andere drugs, bijvoorbeeld alcohol, kan voor een extra risico zorgen. Een algemeen geldende norm voor te hoge doseringen is daarom moeilijk aan te geven, helemaal als je je bedenkt dat cocaïne ook vaak versneden is.
Het grootste risico van cocaïne is verslaving. Je bent niet meteen verslaafd na een enkele keer cocaïne gebruikt te hebben. Er zijn veel mensen die cocaïne op een recreatieve manier gebruiken. Bij cocaïne treedt tolerantie of gewenning op. Dit betekent dat gebruikers steeds meer nodig hebben om het zelfde effect te bereiken.
Wanneer je stopt na langdurig gebruik kan je een aantal dagen last hebben van somberheid, oververmoeidheid, verstoorde slaap en honger. Veel gebruikers hebben last van depressieve stemmingen nadat ze zijn gestopt. Ze hebben dan ook vaak problemen met hun slaapritme en eetlust.
Cocaïne kan leiden tot geestelijke afhankelijkheid. Het effect van cocaïne is kort en het contrast tussen het positieve gevoel en het gevoel erna kan groot zijn. Wanneer je uitgeput en down voelt dan zal je verlangen naar cocaïne snel toenemen. Cocaïne heeft een hardnekkige en lastige verslaving die je zowel geestelijk, sociaal en financieel zeer veel kan schaden. Veel gebruikers geven aan dat ze het zo lekker vinden dat ze er niet van af kunnen blijven tot het op is.
Het effect van roken en spuiten zijn sneller merkbaar, werken korter en worden intenser beleefd. Hierdoor heb je nog meer kans op verslaving dan bij het snuiven van cocaïne. Ook is de verslaving problematischer dan bij het snuiven van coke.
Cocaïne is lichamelijk niet (of zelden) verslavend.
Als jij je afvraagt of je gebruik een probleem aan het worden is dan moet je jezelf de volgende vragen maar eens stellen:
Des te vaker je “ja” antwoord des te meer je in de gevarenzone zit. Mocht je je eigen gebruik uitgebreider willen testen, ga dan naar www.jellinek.nl/advies/ en doe een “test je eigen gebruik” testje.
Het combineren van verschillende drugs is extra riskant en onvoorspelbaar. Als je gaat combineren heb je meer kans op problemen met je gezondheid. Hier beschrijven we de effecten en risico’s van een aantal combinaties die veel voorkomen of die zeer riskant zijn. Voor meer informatie check het thema Drugs en combigebruik.
Door alcohol en cocaïne te combineren wordt de stof coca-ethyleen aangemaakt. Deze psychoactieve stof is schadelijker voor de lever, geeft een extra belasting voor het hart- en bloedvaten en is meer verslavend dan alcohol of cocaïne op zichzelf. Coca-ethyleen heeft een 4x zo lange halfwaardetijd (langere werking) als cocaïne en duurt daarom langer om af te breken waardoor meer kans op toxische effecten ontstaat. Ook kun je alcohol gaan associëren met cokegebruik waardoor je als je aan het drinken bent sneller zin krijgt om te snuiven en als je aan het snuiven bent, weer door wilt drinken. Daarnaast krijg je door coke ook het gevoel dat je niet of minder dronken bent dan je werkelijk bent. Sommige mensen hebben daardoor het idee dat ze nog prima in staat zijn om auto te rijden (wat niet het geval is) en het heeft ook tot gevolg dat je meer alcohol drinkt dan dat je had gedaan als je geen coke had gesnoven. Ook is de kater de dag daarna groter, omdat je meer gedronken hebt dan dat je normaal zou doen.
Deze combinatie vergroot de kans op uitdroging en oververhitting en kan leiden tot veranderingen in je hersenen met aantasting van het geheugen, de concentratie en stemming. Ook heeft de combi een zwaardere belasting op je hart en vergroot het de kans op lichamelijk uitputting. Je kater kan heviger zijn, je kunt je leeg en uitgeblust voelen. Ook kan cocaïne de XTC-roes afvlakken.
Deze combi vergroot de kans op psychische klachten zoals angst en onrust.
Hoe lang een middel aantoonbaar is in je bloed of urine hangt af van een aantal factoren. Van invloed is hoe vaak en hoe veel je gebruikt en je persoonlijke metabolisme (de snelheid waarmee de afbraakstoffen van een middel worden afgebroken door met name je lever). Drugs zijn langer aantoonbaar in je urine dan in je bloed.
Cocaïne is drie tot maximaal zeven dagen aantoonbaar. Het is in het bloed en urine aantoonbaar. Hoe meer en langduriger er gebruikt is hoe langer het aantoonbaar kan blijven.
Echt veilig gebruik van cocaïne bestaat niet. De risico’s kunnen wel beperkt worden, lees daarvoor de Unity tips:
Wil je meer informatie over cocaïne, heb je een vraag of wil je praten over je cocaïnegebruik? Klik hier voor de contactgegevens bij jou in de buurt of mail naar info@unity.nl
