Drugs ABC >> ghb

GHB

Wat is GHB?

GHB is de afkorting voor gamma-hydroxybutyraat. Het wordt vooral verkocht als een stroperige zoute vloeistof in plastic buisjes van 5 ml. GHB wordt ook wel ten onrechte ‘liquid XTC’ genoemd. Andere namen voor GHB zijn; G, vloeibare xtc, buisjes, liquid x, liquid e. Met XTC heeft GHB echter niets te maken. GHB is een stof die van nature voorkomt in het lichaam, met name in de hersenen. Dit betekent niet dat het daardoor een onschadelijke stof is; als je GHB gebruikt is de hoeveelheid GHB in je hersenen namelijk veel hoger dan normaal. GBL is een bestanddeel voor het maken van GHB en wordt in je lichaam omgezet in GHB. In deze tekst gebruiken we alleen de benaming GHB.

Geschiedenis en de wet

Geschiedenis

GHB is in 1961 voor het eerst gesynthetiseerd in opdracht van de Franse onderzoeker Laborit, de ontdekker van het eerste antipsychoticum. Laborit deed onderzoek aan de neurotransmitter GABA. Deze neurotransmitter GABA passeert de bloed-hersenbarriere niet en daarom zocht hij naar een stof die dat wel deed. Dat werd GHB en werd als slaapmiddel voorgeschreven. Later werd het als narcosemiddel toegepast. Omdat GHB een slechte pijnstillende werking heeft wordt het in Nederland niet meer gebruikt als narcosemiddel. Daarnaast is GHB lastig te doseren, wat bij een narcose natuurlijk essentieel is om precies te weten hoelang iemand onder narcose is en wanneer iemand weer wakker wordt. Een laatste reden om GHB niet als narcosemiddel te gebruiken is het feit dat sommige patiënten last kregen van epileptische activiteit.

In de Verenigde Staten werd het middel in de jaren tachtig van de vorige eeuw populair onder bodybuilders. Het zou namelijk de afgifte van het groeihormoon stimuleren en de opbouw van spierweefsel bevorderen. GHB stimuleert de afgifte van de hypofysehormonen waaronder minimale stijging van groeihormoon. Echter, de afgifte van cortisol, aangemaakt door de bijnieren, stijgt tegelijkertijd ook en hiervan is juist bekend dat het zorgt voor vermindering van spiermassa. Het gaat hier slechts om een hele lichte stijging en ondanks de naam groeihormoon is nooit bewezen dat je er grote spieren van krijgt.

In Nederland kwam GHB eind jaren tachtig, begin jaren negentig op de markt en werd toen legaal verkocht als lustopwekkend middel in poedervorm in smartshops. In het uitgaanscircuit staat GHB bekend als middel waar je geil van wordt en lekker op kan seksen, maar waar je ook snel out van kunt gaan. GHB wordt via de apotheek geleverd onder de merknaam Xyrem® en wordt voor de behandeling van narcolepsie gebruikt (slaapziekte).

De wet

GHB valt in Nederland onder de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening. Dat wil zeggen dat GHB alleen onder streng medisch toezicht gebruikt mag worden en alleen op doktersrecept verkrijgbaar is. Sinds oktober 2002 valt GHB ook onder de Opiumwet. Bezit, productie en handel zijn strafbaar. De overheid treedt hard op tegen de handel in GHB. Op illegale verkoop staan zware straffen. GBL is als schoonmaakmiddel legaal, maar handel ervan met het doel GBL als drug te nemen is wel strafbaar!

Check het thema Drugs en de wet voor meer info.

NB:

In september 2011 maakt Minister Edith Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) bekend dat ze GHB de lijst 1 van de Opiumwet wil plaatsen. Ze schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer.

Ze volgt hiermee het advies van het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM). Het CAM adviseert om GHB op de lijst van harddrugs (lijst 1 Opiumwet) te plaatsen omdat:

Het GHB-gebruik is toegenomen.
Er een matig tot groot risico op verslaving bestaat.
GHB-gebruik het risico op een coma en andere gezondheidsrisico’s met zich meebrengt, aangezien het moeilijk te doseren is.

De plaatsing van GHB op lijst 1 Opiumwet ziet de minister als een duidelijke waarschuwing aan consumenten over de risico’s van GHB. Daarnaast maakt plaatsing op lijst 1 de voorbereidingshandelingen voor de productie van GHB strafbaar. Politie en justitie kunnen dan ingrijpen als iemand bezig is met de voorbereiding van de productie van GHB. Nu kan dat nog niet.

Een voorstel tot wijziging van de Opiumwet volgt binnenkort.

Gebruikswijze

GHB komt meestal voor als vloeistof, maar is ook in poedervorm op de markt. Een vol buisje GHB bevat 5 milliliter (ml) GHB. De vloeistof en/of poeder wordt meestal toegevoegd aan frisdrank, vruchtensap of water en daarna opgedronken. GBL is alleen als vloeistof op de markt en moet zeer goed verdund worden. GBL is niet geschikt om puur te drinken, zie verder bij risico’s.

Dosering

GHB is ontzettend moeilijk te doseren. De dosis is onder andere afhankelijk van je lichaamsgewicht, tolerantie, je maaginhoud en je gevoeligheid voor GHB. Ook speelt de concentratie van je GHB een grote rol. De zuiverheid ligt meestal rond de 50% wat de maximale oplossing is. Dat staat gelijk aan twee tot drie gram zuivere GHB. Een overdosering kan al plaatsvinden vanaf een dosis van twee gram (+/- 3 ml). De meeste GHB heeft een sterkte tussen 450 en 700 mg/ml. Uiteraard verschilt dit per persoon door de gevoeligheid voor GHB, lichaamsgewicht en de combinatie met alcohol.

Zorg dat je goed weet hoeveel millliter je neemt en hoe sterk je GHB is. Je kunt GHB en GBL laten testen bij één van de testcentra in Nederland. Dan weet je precies hoe sterk jouw GHB is en of het wel GHB is en niet toevallig GBL! Check het thema Drugs en testen voor meer info.

Unity tips voor het doseren van GHB:

Neem nooit meer dan 2,5 ml (half buisje) in één keer.
Voel je na 45 minuten tot een uur GEEN effect en wil je bijnemen? Neem dan nooit meer dan de helft van je eerste dosering!
Voel je WEL effect en wil je toch bijnemen? Wacht dan minstens 1,5 uur en neem niet meer dan de helft van je eerste dosering. Er zit namelijk altijd nog een restje GHB in je lichaam waardoor het risico op overdosering nog groter wordt. Dit wordt ook wel het stapeleffect genoemd.

effecten

Effecten zijn altijd afhankelijk van je geestelijke en lichamelijke gesteldheid (set) en de situatie/omgeving (setting) waarin je gebruikt. Ook kunnen persoonlijke factoren een rol spelen. De ene persoon kan bijvoorbeeld snel geïrriteerd raken door een middel, terwijl de andere persoon juist heel zachtmoedig wordt. Ieder lichaam, ieder mens en iedere situatie is per slot van rekening anders.

Check Drugs, set en setting voor meer info.

GHB is een verdovend middel, kleur- en geurloos en het smaakt erg zout. Na 10-45 minuten begin je de eerste effecten te voelen. In kleine dosis geeft GHB een ontspannen, vredig gevoel en kan seksueel stimulerend werken. Bij hogere doseringen kun je van GHB misselijk worden of duizelingen krijgen. Soms kun je als een blok in slaap vallen. Het effect wordt door gebruikers weleens beschreven als een alcoholachtige roes. De effecten van één dosis houden ongeveer anderhalf uur aan.

Psychische effecten

geheugenverlies
verwardheid
roekeloosheid
ontremming
euforie

Lichamelijke effecten

vrolijk, kalm en ontspannen effect
angsten en remmingen verdwijnen
vertraagde hartslag
verlaagde lichaamstemperatuur
braken
praterig en opgewonden
seksueel stimulerend
trillen, duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn
slap gevoel in de spieren, suf voelen
bewustzijnsverlies
stuiptrekkingen

Risico's

Risico’s op korte termijn

Outgaan door hoge dosering of combinatiegebruik met alcohol of slaap- en kalmeringsmiddelen met mogelijke gevolgen coma of zelfs overlijden (door een ademhalingsstilstand)
(seksuele) ontremming
Trillen, misselijkheid, duizeligheid, braken
Verminderde balans en coordinatie (bijvoorbeeld in het verkeer)
Bewustzijnsverlies
verwardheid
Stuiptrekkingen
Bewegingsstoornissen (vooral in combinatie met stimulerende middelen zoals XTC en Speed)
Epileptische activiteit (vooral in combinatie met stimulerende middelen zoals XTC en Speed)

Risico’s op lange termijn

Verslaving
Mogelijke hersenschade
Geheugenverlies
Slokdarmschade bij verkeerde pH van GHB of onverdunde GBL
Verstoring van het slaappatroon

Outgaan: Slapen, bewustzijnsverlies & ademhalingsstilstand

Outgaan, wat is dat eigenlijk? De een heeft het over outgaan als je in slaap valt na een flink aantal uur stappen, de ander als er sprake is van een bewustzijnsstoornis.

Er is een verschil tussen slapen, bewustzijnsverlies en een ademhalingsstilstand.

Slapen: iemand reageert nog wel op pijnprikkels, schudden of aanspreken.
Bewustzijnsverlies: iemand reageert niet meer op pijnprikkels. Dan is er sprake van outgaan!
Ademhalingsstilstand: bepaalde delen van de hersenen zijn zo verdoofd, dat je stopt met ademhalen.

Een overdosis kan makkelijk ontstaan, omdat er maar heel weinig verschil zit tussen de hoeveelheid GHB die het gewenste effect oplevert en de hoeveelheid die een overdosis veroorzaakt. Dergelijke overdosis kan dus leiden tot bewustzijnsverlies. Je reageert dan niet meer op pijnprikkels.

Je kunt in een coma raken en zelfs overlijden, ook als je alleen GHB gebruikt hebt. Outgaan kan mogelijk hersenschade veroorzaken, waarschijnlijk omdat er (tijdelijk) minder zuurstof in je hersenen komt.

De combinatie van GHB met alcohol en andere middelen met een verdovende werking vergroten de kans op overdosis, outgaan en onderdrukking van de ademhaling.

EHBO

Wanneer iemand bewusteloos raakt, kan het wel 4 tot 5 uur duren voordat hij/zij weer bijkomt. Het gevaar bestaat dat iemand stikt in eigen tong of braaksel. Als iemand ‘out’ gaat door GHB en niet meer reageert op pijnprikkels, breng hem/haar dan ALTIJD naar de EHBO of bel een ambulance. Dit heeft GEEN justitiële gevolgen. Pijnprikkels kun je toedienen door heel hard in iemands monnikskapspier (grote spier in je nek) of in iemands nagel te knijpen. Reageert iemand nog op pijnprikkels, blijf dan bij hem/haar en houdt hem/haar wakker, ongeacht de beurse plekken die je toedient. Zodra iemand niet meer reageert, dan direct 112 bellen en/of naar de EHBO op het feest gaan.

GBL

GBL is een bijtende stof, dat wil zeggen dat je er bij inname, wanneer je het niet voldoende en goed verdunt, blaren in je mond van krijgt. Daarom en omdat GBL nog lastiger te doseren is als GHB vanwege het feit dat GBL vele malen sterker is dan GHB, raadt Unity het gebruik van GBL af.

Verslaving

Bij regelmatige gebruikers is er snel sprake van tolerantie; je hebt dan steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Sinds 2008 is er een sterke toename in de hulpverlening van het aantal GHB verslavingsproblemen te zien. Lichamelijke verslavingsproblemen komen bij GHB alleen voor bij dagelijks gebruik. Bij stoppen of minderen kunnen ontwenningsverschijnselen zoals slapeloosheid, angst en beven optreden. Stop nooit zomaar met GHB gebruik! Het afkicken van GHB is riskant en moet ALTIJD gebeuren onder medische begeleiding.

Naast de lichamelijke verslaving kun je ook geestelijk verslaafd raken aan GHB. Je bent dan (nog) niet lichamelijk verslaafd aan GHB, maar je merkt wel dat je zonder GHB niet meer uitgaat en het timen van je gebruik een belangrijke plek in je leven inneemt. Je gebruikt het vaker dan je zou willen. Ook een geestelijke verslaving is een groot risico.

Als jij je afvraagt of je gebruik een probleem aan het worden is dan moet je jezelf de volgende vragen maar eens stellen:

Kan ik ook zonder te gebruiken nog in een goede stemming komen?
Ben ik in gedachten veel met het middel bezig?
Ben ik veranderd sinds ik (meer) ben gaan gebruiken?
Moet ik steeds meer gebruiken om hetzelfde effect te bereiken?
Ben ik de afgelopen tijd steeds meer gaan gebruiken. Gebruik ik meer per keer, op meer plekken en op meer tijdstippen?
Gebruik ik steeds vaker en meer dan ik van plan was?
Heb ik, als ik niet gebruik, last van onthoudingsverschijnselen (slecht slapen, humeurig zijn, trillen, hoofdpijn, duizelig, misselijk, zweten)?
Gebruik ik wel eens om nadelige gevolgen (Bijvoorbeeld een kater) van vorig gebruik op te heffen?
Besteed ik veel tijd aan gebruik of aan bijkomen van gebruik?
Geef ik steeds meer geld uit aan het middel?
Gebruik ik ondanks het feit dat ik belangrijke dingen moet doen? Verwaarloos ik hobby's en werk?
Levert het gebruik steeds meer problemen op met bijvoorbeeld mijn vriend(in), vrienden, familie?
Gebruik ik voortdurend ondanks dat ik weet dat het schade oplevert (zowel lichamelijke schade als schade aan je sociale leven)?

Des te vaker je “ja” antwoord des te meer je in de gevarenzone zit. Mocht je je eigen gebruik uitgebreider willen testen, ga dan naar www.jellinek.nl/advies/ en doe een “test je eigen gebruik” testje.

Combigebruik

Het combineren van verschillende drugs is extra riskant en onvoorspelbaar. Als je gaat combineren vergroot je de kans op gezondheidsproblemen. Hier beschrijven we de effecten en risico’s van een aantal combinaties die veel voorkomen en/of zeer riskant zijn. Check het thema Drugs en combigebruik voor meer info.

GHB en alcohol (of andere verdovende middelen)

De combinatie van GHB met alcohol, slaap- en kalmeringsmiddelen (valium, etc.) en andere downers zoals ketamine vergroot de kans op een overdosis en is levensgevaarlijk! De kans om in slaap te vallen en bewusteloos te raken neemt bij de combinatie van GHB met alcohol sterk toe. Het is dan ook zeer af te raden om GHB met bovenstaande middelen te combineren. Ook medicijnen die een verdovende werking hebben zoals antihistamine (tegen allergische reacties zoals bv hooikoorts) en anticonvulsiemiddelen (tegen epilepsie en rusteloze benen) geven een verhoogd risico op een bewustzijnsstoornis en/of ademdepressie.

GHB en XTC/MDMA/Speed

GHB na MDMA zou het MDMA-effect verlengen. Deze combinatie kan je ook meer ontremmen dan de middelen afzonderlijk al doen. Houd daar rekening mee. Je zou dingen kunnen doen waar je achteraf spijt van hebt.

Sommige mensen denken dat het combineren van MDMA en/of amfetamine met GHB, werkt tegen outgaan. Men kan zich dan helderder voelen dan onder invloed van enkel GHB. Ook bestaat daardoor de kans dat je meer GHB neemt dan je zou doen als je alleen GHB zou gebruiken. Wanneer de MDMA of amfetamine is uitgewerkt gaan mensen daardoor soms alsnog out. Er zijn aanwijzingen dat wanneer men in coma raakt door een overdosis GHB, en tevens speed of MDMA heeft gebruikt, de kans op een diepe en langere coma velen malen groter is. Gebruik dus nooit ‘uppers’ om outgaan te voorkomen. Alleen verstandig doseren met GHB helpt tegen outgaan. Daarnaast is er een verhoogde kans op epileptische activiteit in de hersenen en een vergrote kans op bewegingsstoornissen (automatische bewegingen, agitatie, zelfverminking).

aantoonbaarheid

Hoe lang een middel aantoonbaar is in je bloed of urine hangt af van een aantal factoren. Van invloed is hoe vaak en hoeveel je gebruikt en je persoonlijke metabolisme (de snelheid waarmee de afbraakstoffen van een middel worden afgebroken door met name je lever) Drugs worden in het bloed opgenomen en na afbraak door de lever via de nieren in de urine uitgescheiden. Drugs zijn langer aantoonbaar in je urine dan in je bloed.

GHB is, zeker vergeleken met andere drugs, zeer kort aantoonbaar. Het is in het bloed maximaal 8 uur aantoonbaar en in urine maximaal 12 uur. In de praktijk zijn er na ongeveer 6 uur geen sporen van GHB meer terug te vinden in het lichaam.

Dat betekent dat als iemand wil laten onderzoeken of er stiekem GHB in zijn of haar drankje is gedaan, er direct na het voorval urine moet worden afgenomen voor een drugstest. Na een paar uur is het niet meer aan te tonen.

unity tips

Echt veilig gebruik van GHB bestaat niet. De risico’s kunnen wel beperkt worden, lees daarvoor de Unity tips en lees ook de tips onder dosering!

Voorkom outgaan / overdosering!

Outgaan is NIET normaal en al helemaal niet OK! Niet alleen kun je jezelf in een levensgevaarlijke situatie brengen, je kunt de avond/dag goed verpesten voor je eigen vrienden, de andere mensen die er bij zijn en met je bezig zijn maar ook voor de organisatie van het feest waar je bent en uiteindelijk voor het imago van de hele scene.

Laat je GHB testen. De sterkte van GHB is wisselend . Je kunt GHB en GBL laten testen bij één van de testcentra in Nederland. Dan weet je precies hoe sterk jouw GHB is en of het wel GHB is en niet toevallig GBL! Check het thema Drugs en testen voor meer info.
Zorg dat je weet hoeveel milliliter GHB je inneemt. Als je geen buisje hebt, koop dan een klein plastic spuitje waar de milliliters op staan geschreven. Deze zijn te koop bij de apotheek, dierenwinkel of online.
Voel je WEL effect en wil je toch bijnemen? Wacht dan minstens 1,5 uur en neem niet meer dan de helft van je eerste dosering. Er zit namelijk altijd nog een restje GHB in je lichaam waardoor het risico op overdosering nog groter wordt. Dit wordt ook wel het stapeleffect genoemd.
Voel je na een uur GEEN effect en wil je bijnemen? Neem dan nooit meer dan de helft van je eerste dosering.
Combineer GHB nooit met alcohol, slaap- en kalmeringsmiddelen (zoals Valium) of andere downers. Door deze combi wordt het verdovende effect versterkt en vergroot je dus de kans dat je out gaat en zover weg zakt dat je ademhaling ernstig onderdrukt wordt en dat is levensgevaarlijk! Het is echt 1 + 1 = 3, door de effecten van de andere verdovende middelen kan een nog kleinere dosis GHB grote gevolgen hebben.
Let op; ook al is de combi GHB/alcohol bij jou vaak goed gegaan, het hangt allemaal samen met hoe je je voelt, of je moe bent, hoeveel je hebt gegeten en ga zo maar door. 1 drankje op een lege maag kan al het verschil maken waardoor je out gaat. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst!
Heb je alcohol gedronken en wil je GHB gebruiken, bedenk dan dat je lichaam 1,5 uur nodig heeft om een standaard glas alcohol af te breken (Na 5 glazen moet je dus minstens 7,5 uur wachten).
Gebruik met mensen die je vertrouwt. Vertel elkaar wat, hoeveel en wanneer je gebruikt en hou elkaar in de gaten.
Schrijf het tijdstip en de dosis het op, SMS of Whats App het naar elkaar of zet het zelf in je telefoon.
Als je je niet goed voelt of voelt aankomen dat je out gaat, laat dat dan aan je vrienden weten. Dan weten zij dat je niet ‘gewoon’ ligt te slapen als je wegzakt. Wanneer dit op een feest gebeurt is het goed om even naar de EHBO te gaan, zij kunnen je helpen en als ‘t mis gaat ben je gelijk in goed handen!
Als je voelt dat je heel moe wordt kun je in beweging blijven om te voorkomen dat je in slaap valt. Maar pas op, als bewegen veel moeite kost heb je kans dat je gaat vallen dus doe geen gekke dingen.
Deel geen drankjes met anderen als er GHB in zit, je weet dan niet precies hoeveel je binnenkrijgt
Combineer GHB niet met stimulerende middelen zoals speed of XTC; deze combi kan in eerste instantie het outgaan vertragen maar er zijn aanwijzingen dat als je toch outgaat de kans op een diepe en langere coma vergroot wordt. Bovendien kan deze combi zorgen voor epileptische activiteit en bewegingsstoornissen.

Iemand in je omgeving is out gegaan:

Als iemand in slaap dreigt te vallen, probeer die persoon dan wakker te houden door pijnprikkels toe te dienen (hard knijpen in de nagels of de monnikskapspier.)
Reageert iemand niet op pijnprikkels en krijg je iemand niet wakker ga dan ALTIJD naar de Security, EHBO of bel een ambulance. Je kunt zonder justitiële gevolgen voor de gebruiker hulp halen, gebruik van GHB is niet verboden (bezit en handel wel). Wees altijd eerlijk over wat iemand gebruikt heeft, dit helpt de hulpverleners bij het helpen van het slachtoffer.
Laat iemand die buiten bewustzijn is, nooit alleen.
Iemand die in eerste instantie nog wel reageert op pijnprikkels kan altijd verder weg zakken. Hou iemand in de gaten, controleer de ademhaling.
Wanneer iemand out is gegaan, kan diegene stikken in de tong of braaksel. Leg hem of haar dus op de zij (stabiele zijligging).
Hou de lichaamstemperatuur in de gaten. Zeker als de omgeving koud is, zorg dan voor een deken of jas. GHB is een verdovende stof en je kunt onderkoeld raken.

En dan nog dit…

GHB is een verslavend middel en als je regelmatig gebruikt raak je snel aan het middel gewend en heb je steeds meer nodig om effect te voelen. Gebruik GHB niet als middel om in slaap te vallen, gebruik het niet als je alleen bent of als je niet lekker in vel zit. Hou goed in de gaten of je je gebruik nog onder controle hebt en mocht je twijfelen doe een online testje om je gebruik te checken: www.jellinek.nl/advies/
Verdun je GHB altijd met een glas fris, sap of water (geen alcohol) i.v.m. slokdarmschade. Je kunt ook de PH waarde laten controleren bij een testservice of zelf met een lakmoespapiertje.
GHB en deelname aan verkeer gaan niet samen
Wees je ervan bewust dat je grenzen vervagen. Hou hier rekening mee voordat je met iemand naar bed gaat en gebruik een condoom

Wil je meer informatie over GHB of GBL, heb je een vraag over GHB of vragen over andere drugs? Mail naar info@unity.nl