Verkeer

 

Je kent het wel; na een feestje wil je gauw naar huis of op naar de after. Maar ben je al wel nuchter? Hoe beïnvloeden die middelen je rijgedrag dan? En welke boetes en straffen kun je krijgen? Daar vind je hieronder antwoord op. Rijden onder invloed van alcohol, drugs en bepaalde medicijnen levert gevaar op in het verkeer. Niet alleen voor jezelf, maar voor alle mensen die op dat moment ook op pad zijn.

In het verkeer vallen in Nederland door het gebruik van alcohol zo’n 250 doden en 3400 ernstige gewonden per jaar. Verreweg de meeste ongevallen in het verkeer vinden plaats onder invloed van alcohol. Jaarlijks komen ongeveer 80 mensen om door drugsgebruik in het verkeer. Vooral jongeren, zware drinkers en gebruikers van een combinatie van alcohol en drugs hebben een grote kans op een verkeersongeval.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

Effecten§

We weten het allemaal: alcohol en verkeer gaan niet samen. Het effect van alcohol, drugs en geneesmiddelen variëren per middel. Per middel kunnen er ook weer verschillende effecten optreden. Hieronder krijg je een overzicht van de meest voorkomende middelen, combinaties en bijbehorende risico’s in het verkeer.

Alcohol

Alcohol komt via het bloed in de hersenen terecht waar het zijn effect uitoefent. Alcohol heeft een verdovende werking op je hersenen. Hierdoor reageer je trager en gaat je motoriek achteruit.

  • Bijvoorbeeld: na twee glazen alcohol rem je al een halve seconde later dan normaal. Als je 80 kilometer per uur rijdt moet je 11 meter eerder remmen dan wanneer je nuchter zou rijden.

Je ziet echt minder goed als je alcohol hebt gedronken. Je kijkt minder goed om je heen en richt je met name op wat er zich recht voor je afspeelt. Tunnelvisie wordt dit ook wel genoemd. Je concentratie en motoriek nemen af, want alcohol maakt je suf.

  • Bijvoorbeeld: je rijdt naar huis met je dronken vrienden en die willen een ander muziekje luisteren. Dat vraagt je volle aandacht, waardoor je niet meer goed oplet dat er een fietser van links ineens de weg op rijdt.

Het blijkt dat beginnende automobilisten (18-24 jaar) en dan vooral jongens 4x zoveel meer risico lopen een verkeersongeluk te krijgen dan ervaren (30-59jaar) bestuurders. Lees meer op de Factsheet Jonge automobilisten van SWOV.

Combi’s

Alcohol en cannabis versterken elkaars negatieve effecten wat leidt tot extra risico’s in het verkeer. Gecombineerd drugsgebruik, zoals deze veel voorkomende combinatie, vergroot de kans op een ernstig ongeval tot maar liefst 200 keer.

Alcohol en cocaïne

Door coke te combineren met alcohol krijg je het gevoel dat je niet of minder dronken bent dan je werkelijk bent. Sommige mensen hebben daardoor het idee dat ze nog prima in staat zijn om auto te rijden, wat niet het geval is.

Alcohol en medicatie

De negatieve effecten van benzodiazepinen in combinatie met alcohol zijn extra sterk en daarmee vergroot het de kans op het krijgen van een ongeluk.

Cannabis

Cannabis is naast alcohol de meest voorkomende drug in het verkeer. Het zorgt voor een euforisch, ontspannen en loom gevoel dat een negatieve invloed kan hebben op de rijvaardigheid aangezien de reactiesnelheid omlaag gaat. Vaak voel je je erg zelfbewust en weet je dat je stoned bent. Hierdoor kun je de neiging hebben (te) voorzichtig te rijden.

Stimulerende middelen

Speed en cocaïne zorgen voor een energiek en alert gevoel. Tegelijkertijd kan die energie en alertheid ervoor zorgen dat je jezelf een beetje overschat en wat gejaagd voelt. Je neemt dan makkelijker risico’s en hebt de neiging wat agressiever te rijden. Autorijden lijkt een game te worden.

Medicijnen

Geneesmiddelen kunnen je rijvaardigheid negatief, maar ook positief beïnvloeden. Zo zorgen slaap- en kalmeringstabletten (benzodiazepinen) vaak dat je trager reageert. Bij mensen die medicijnen tegen epilepsie slikken, verbetert doorgaans de rijvaardigheid. ADHD is een aandoening die doorgaans een negatief effect heeft op rijvaardigheid. Medicijnen hiertegen maken vaak dat je je wat beter kunt focussen op het verkeer en dus een positief effect heeft. Medicijnen tegen een hoge bloeddruk kunnen duizeligheid met zich meebrengen. Raadpleeg dan ook altijd je arts die het middel aan je voorschrijft en vraag naar de effecten. Het kan zijn dat je dan een rijdvriendelijk en soortgelijk medicijn krijgt voorgeschreven, een lagere dosis of een ander tijdschema van inname.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

De wet – alcohol§

Rijden onder invloed is in Nederland een misdrijf. Door de politie wordt dit opgespoord en bestraft.

Alcohol

Het rijden met meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed is strafbaar. Deze wet geldt voor alle voertuigen en dus ook voor de fiets. De grens van 0,5 promille wordt bereikt door het drinken van 2 à 3 standaardglazen van een alcoholische drank. Heb je een puntenrijbewijs dan mag je slechts 0,2‰ blazen.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

Aantoonbaarheid en blaastesten§

Je lever heeft 1 tot 1,5 uur nodig om 1 glas alcohol af te breken. Zolang blijft 1 glas alcohol dus aantoonbaar in je bloed. Als je 4 glazen alcohol drinkt, is dit 4 tot 6 uur aantoonbaar in je bloed. Sommigen beweren dat koffie, bewegen, overgeven zou helpen om sneller nuchter te worden. Dit proces kun je niet versnellen; alcohol zit in je bloed en wachten tot je weer nuchter bent is de enige oplossing. Mocht je nog moeten rijden, onthoud dit dan goed!

Een blaastest kan aantonen of je onder invloed bent van alcohol. Het wordt gebruikt door de politie en verslavingsinstellingen. Als je positief blaast, dus als je onder invloed bent, dan het zijn dat je mee moet naar het bureau. Een bloedtest kan daar uitwijzen hoeveel alcohol en precies nog in je bloed zit.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

Boetes en straffen alcohol in het verkeer§

Om rijden onder invloed tegen te gaan zijn er maatregelen getroffen door de overheid.

Deze maatregelen zijn:

  • Inleveren rijbewijs. Beginnende bestuurders of mensen die al eerder zijn aangehouden wegens het rijden onder invloed met een hoger alcoholpromillage dan 1,3 promille, moeten hun rijbewijs inleveren. Voor mensen die langer dan 5 jaar hun rijbewijs hebben is dit vanaf 1,8 promille. Per 1 juni 2011 is besloten dat je je rijbewijs sowieso kwijt raakt wanneer je in 5 jaar tijd 2 keer wordt gepakt met rijden onder invloed en 1,3 promille blazen. Het CBR onderzoekt of je nog geschikt bent om in een auto te rijden. Het kan betekenen dat je daarvoor een medisch psychiatrisch onderzoek moet ondergaan of deel moet nemen aan onderstaande cursus die je weer in staat zouden moeten stellen weer deel te nemen aan het verkeer.
  • Verplichte cursus EMA (Educatieve maatregel en Verkeer) of de lichte variant: LEMA. Kosten: € 700 of € 364. Deze cursus moet je zelf betalen.
  • Taakstraf
  • Gevangenisstraf

De hoogte van de boete hangt af van de hoeveelheid alcohol die in je lichaam wordt aangetroffen. Of de maatregel bij een boete blijft ligt aan de volgende andere elementen:

  • Of je roekeloos hebt gereden
  • Of je een verkeersongeval hebt veroorzaakt;
  • Of je eerder veroordeeld bent voor rijden onder invloed.

De rechter of in sommige gevallen de officier van justitie bepaalt de strafmaat.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

De wet – drugs§

Wanneer je onder invloed bent van drugs of medicijnen mag je niet deelnemen aan het verkeer. Als je dat wel doet ben je strafbaar op grond van artikel 8 van de Wegenverkeerswet uit 1994. Door drugs vermindert je concentratie, coördinatie rijvaardigheid.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

Aantoonbaarheid en speekseltesten§

Het was lange tijd moeilijk voor politieagenten om aan te tonen dat iemand drugs heeft gebruikt in het verkeer. De politie had de mogelijkheid om een bloedtest af te laten nemen, maar vanwege beperkte praktische toepasbaarheid hiervan gebeurde dit eigenlijk alleen bij incidenten. Vanaf 1 juli 2017 wordt gebruik gemaakt van een speekseltest. Deze test kan naast de blaastest voor alcohol preventief worden ingezet om aan te tonen dat iemand drugs heeft gebruikt in het verkeer.

Bij de speekseltest wordt er een beetje speeksel van de verdachte afgenomen en hier wordt direct een eenvoudige test op uitgevoerd. Bij een positieve uitslag zal de verdachte mee worden genomen naar het politiebureau voor een bloedonderzoek. De analyse van het bloedonderzoek wordt uitgevoerd door het Nederlands Forensisch Instituut. De uitslag duurt normaal gesproken twee weken.

De test toont op basis van bepaalde antilichamen aan of er wel of geen drugs in het bloed zit. Het toont niet aan welke hoeveelheden de gebruiker op heeft en in welke mate diegene onder invloed is. De speekseltest zelf biedt geen juridische basis om iemand te vervolgen, het bloedonderzoek wel. De speekseltest wordt gebruikt als voorselectie-middel of iemand recent drugs heeft gebruikt. Je bent verplicht mee te werken aan de speekseltest wanneer een agent vermoedens heeft dat er sprake is van drugsgebruik. De test kan gecombineerd worden met een psychomotorische test.

Het besluit dat de test zou worden ingevoerd werd al in 2014 door de Eerste Kamer goedgekeurd. Het heeft echter nog lang geduurd voordat de test daadwerkelijk in gebruik kon worden genomen vanwege onenigheid rond de aanbesteding. De test wordt in andere landen al langer gebruikt, zoals in België. Het Duitse bedrijf Draeger gaat de test leveren.

Limieten

De wettelijke limieten voor drugsgebruik in het verkeer zijn bepaald door de Adviescommissie Gedragsgerelateerde Grenswaarden op basis van wetenschappelijke literatuur. De limieten zijn dusdanig vastgesteld dat de mate van beïnvloeding vergelijkbaar is met de limieten die voor alcoholgebruik gelden (0,5 g/L).

Heb je meer drugs gebruikt dan de limiet toestaat? Dan mag je niet meer rijden. Doe je dit wel, dan ben je strafbaar. De limieten gelden voor:

Voor het gebruik van een combinatie van drugs, of van drugs en alcohol, gaan zogenaamde nul-limieten gelden. Deze combinaties verstoren de rijvaardigheid in alle gevallen te veel om nog deel te kunnen nemen aan het verkeer. Dit betekent dat je niet meer mag rijden als je verschillende drugs of drugs en alcohol hebt gebruikt.

Lees hier het rapport van de Adviescommissie Gedragsgerelateerde Grenswaarden.

Straffen

Bij een uitslag van het bloedonderzoek boven de wettelijk vastgestelde limiet kan het Openbaar Ministerie (OM) overgaan tot het opleggen van een boete of zelfs een gevangenisstraf eisen. Lees hier meer over handhaving in het verkeer door het Openbaar Ministerie.

Voor rijden onder invloed kan maximaal een boete van de derde categorie (€ 7.800) worden opgelegd of een gevangenisstraf van 6 maanden. Als bijkomende straf kan de rechter een ontzegging van de rijbevoegdheid opleggen. De maximale duur van de ontzegging van de rijbevoegdheid bedraagt 5 jaren. Dit kan bij herhaling oplopen tot maximaal 10 jaren.

Daarnaast kan de politie je bij het CBR aanmelden voor een bestuurlijke maatregel. Dit is meestal een onderzoek naar jouw rijgeschiktheid en naar jouw eventuele afhankelijkheid van het gebruik van drugs.

Op dit moment werkt de Rijksoverheid aan nieuwe regelgeving. Daarbij wordt het straks mogelijk dat je je rijbewijs kwijtraakt bij 2 veroordelingen binnen 5 jaar voor rijden onder invloed van verschillende drugs of een combinatie van drugs en alcohol.

Rijden onder invloed van drugs is strafbaar. Anders dan bij alcohol, is het moeilijk te meten of iemand onder invloed is van drugs. Op dit moment wordt wetgeving voorbereid om speekseltesten als opsporingsmiddel in te zetten. Hier zitten nog wel wat haken en ogen aan. Ook wordt nu nagedacht over duidelijke straffen als je onder invloed van drugs rijdt.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

De wet – medicijnen§

Sommige medicijnen kunnen je rijgedrag beïnvloeden. Dat kun je zien door een felgele sticker op het doosje of vinden in de bijsluiter. Als je medicijnen krijgt is het altijd belangrijk aan de arts te vragen naar de bijwerkingen, zeker in het verkeer! Om met ADHD-medicatie te mogen autorijden, moet je een keuring ondergaan. Meer info hierover staat op de website van het CBR.

Er is ook een website die je hierover informeert: www.rijveiligmetmedicijnen.nl. Het is heel belangrijk om te weten of je rijgevaarlijke medicijnen gebruikt; rijden onder invloed hiervan is namelijk strafbaar. Er bestaat geen officiële meldingsplicht voor medicijngebruik als je al in bezit bent van je rijbewijs vóór je medicijnen gebruikt.

Aantoonbaarheid

Om aan te tonen of je onder invloed bent van medicijnen is een bloedonderzoek nodig. Hiervoor kan gekozen worden als je wordt aangehouden vanwege roekeloos rijgedrag. Er is geen test voor om dit ter plekke te bekijken zoals een blaas- of een speekseltest. Er bestaat geen maximaal toegestane limiet voor de concentratie medicijnen in het bloed, zoals bij alcohol.

↑ Terug naar menu↑ Terug naar boven

Unity tips§

  • Drink niet als je deelneemt aan het verkeer.
  • Gebruik geen drugs als je deelneemt aan het verkeer.
  • Als je medicijnen gebruikt; zorg dan dat je goed bent voorgelicht over de mogelijke invloed op je rijgedrag.
  • Reis met het openbaar vervoer als je wilt drinken/gebruiken.
  • Heb je toch teveel gedronken? – Blijf dan logeren, neem een hotel, maar laat je auto staan!
  • Tegen vermoeidheid na het uitgaan helpt maar één ding: slapen. Energiedrankjes helpen je niet om fit te worden. Rijd dan dus liever niet.
  • Als jullie toch met de auto gaan; spreek van tevoren met elkaar af wie er nuchter blijft en houd diegene daar ook aan tijdens het stappen.
  • Laat de BOB rustig rijden en leid hem/haar niet af.
  • Stap niet in de auto bij iemand die onder invloed is.

Wil je meer informatie over alcohol & drugs in het verkeer of heb je een vraag? Klik hier voor de contactgegevens bij jou in de buurt of mail naar info@unity.nl